جلالی بهمن

نام: بهمن

نام خانوادگی: جلالی

تاریخ تولد: 07 / 11 / 1323

تاریخ فوت: 25 / 10 / 1388

 

 

بیوگرافی:

بهمن جلالي متولد تهران است و کارشناسی اقتصاد خود را از دانشگاه ملي (شهيد بهشتي) دریافت کرد.
از همان ابتدا دلمشغول عکاسی بود به طوری که يكي از برجسته ترين عكاسان ايران لقب گرفت.
برخي از آثار او كه به صورت كتاب در‌آمد، عبارت است از: روزهاي خون، روزهاي آتش (با همکاري کریم امامي)، خرمشهر، کتاب عکاسي سیاه و سفید (با همکاري کریم و گلي امامي)، گنج پیدا( عکس‌هایي از دوران قاجار) و …
وي همكاري خود را با “قباد شیوا” در نشریه‌اي به نام “تماشا” متعلق به صدا و سيما شروع كرد.
بهمن جلالي پس از پایان دوران خدمت وظیفه اش عازم کشور  انگلستان شد و در آنجا در استودیوی «جان ویکرز» عکاس نام آشنای انگلیسی وقت شروع به كار می‌كند.
همکاري او با استوديوي جان ويكرز در نهایت به عضویت جلالی در انجمن سلطنتي عکاسان انگلستان شد و با این عضویت اولین ایرانی به فهرست این عکاسان درآمد.
در سال ۱۳۵۵ و با ورود مرحوم “اسد بهروزان” ایرانشناس سرشناس و در برابر اصرار او براي بازگشت جلالي به ایران بالاخره جلالي به ایران بر می‌گردد و در پروژه‌اي مشترک به همکاری با او مشغول مي‌شود.
در همین سال او در مسابقه‌ای با عنوان “نمایشگاه هنر آفریقاي سیاه در ایران” شرکت كرده و پس از اینكه به عنوان عکاس برتر ایران انتخاب مي‌شود از هفت کشور مهم این قاره چون: نیجریه، غنا، سنگال، ساحل عاج، سیرالئون و … عكاسي مي‌كند که اين عكس‌ها در مجموعه‌اي با عنوان: «کتاب هنر آفریقاي سیاه» چاپ مي‌شود.
جلالي اولین نمایشگاه انفرادي خود را در سال ۱۳۵۰ برپا کرد، اما برپایي نمایشگاهي در سال ۱۳۵۶ در نگارخانه شهر به عنوان نقطه عطفي در زندگي هنري جلالي است.
در سال ۱۳۵۷ بهمن جلالی و عکاسان مشهوری چون مرحوم کاوه گلستان بود. آنها در کنار دیگر عکاسان با عکاسی از روزهای تاریخی انقلاب 57 در ایران، ناب‌ترین لحظات تاریخ معاصر ایران را به ثبت رساندند.
جلالي بعدها درباره آن روزها مي گوید: « اتفاقي جلوي چشمان مي افتاد که فقط در کتاب‌ها در مورد آن خوانده بودیم؛ چیزهایي مثل انقلاب اکتبر (انقلاب روسیه) یا انقلاب کوبا. انقلاب به قدري عجیب و جذاب بود که مي‌خواستیم هر تکه آن را بخوریم. براي ما که در دوره خود هیچ اتفاقي را ندیده بودیم خیلي تازه بود. عکاسي از این اتفاقات هم لذت داشت.
حتي از خطري هم که وجود داشت لذت مي‌بردیم. دوست داشتیم جلوتر از همه باشیم و همیشه فکر مي‌کردیم که ممکن است همه افراد تیر بخورند ولي چون ما عکاسي مي‌کردیم تیر نمي‌خوریم. همه عکاس‌ها این جوري فکر مي‌کردند.”
در سال 1358 دولت ایران او را به نیکاراگوئه فرستاد تا از انقلاب تازه به پیروزي رسیده این کشور عکاسي کند ولي کمتر کسي عکس‌هاي جلالي و روایتش را از اوضاع و احوال این کشور و انقلاب آن دید.
با آغاز جنگ تحمیلي، جلالي به قصد عکاسی از این رویداد، راهي خرمشهر مي‌شود و دستاورد آن كتاب “خرمشهر” می شود كه فقط دو بار تجديد چاپ شد. البته اخيرا بهمن جلالي توانست  ۱۲۵ اسلاید و عکسهايي از اشغال خرمشهر و هشت سال دفاع مقدس را در برلین به نمایش بگذارد و فیلمي ۱۲ دقیقه‌اي را نیز در فستیوال فیلم و عکس مستند برلین عرضه كند. او در این «اسلایدشو» که نام «روایت شهري که بود» را انتخاب کرده، چگونگي اشغال این شهر را نشان داد.
بهمن جلالي طي این سال‌ها گردآوري و اصلاح نگاتیوهاي شیشه‌اي گنجینه کاخ گلستان را برعهده گرفت.
جلالي با نگاهي متفاوت این عکس‌هاي قاجاري را تغییر داده و در نمایشگاه‌هایي در خارج و داخل کشور به نمایش درآورده است.
بهمن جلالي در پیشگفتار کتاب «گنج پیدا» (که در واقع کتاب چاپ شده از همان نگاتیوهاي مکشوفه و نگاتیوهاي آلبوم خانه است) دوره عکاسي که از حدود سال هاي ۱۲۶۰ هجري قمري در ایام سلطنت ناصرالدین شاه شروع و تا دوران کوتاه سلطنت احمدشاه ادامه داشت را «دوران طلایي» عکاسي ایران مي‌نامد.
دوره‌اي که مرداني با علاقه‌مندي، کوشش و زحمت بسیار، با دوربین‌هاي بزرگ و سنگین، به وسیله شیشه‌هاي حساس، شکننده و بسیار کند از هر چه توانستند عکس گرفتند و مراحل ظهور و چاپ عکس را که استادکاري ظرافت، مهارت و دقت بسیار طلب مي‌کرد طي کردند. آنها دوربین و وسایل خود را در مراسم رسمي، شکار ییلاق و روبه روي ابنیه تاریخي و مردم عادي قرار دارند و هزاران سند مهم و معتبر را از دوره خود ثبت کردند که بي‌شک مي‌توان آن را مهم‌ترین اسناد تصویري دوره‌اي معین از تاریخ ایران دانست.
عکس‌هاي آن دوران اطلاعات بسیار مهمي را در خود حفظ کرده‌اند: لباس ها، معماري، مراسم، چهره‌ها، نوع خانه‌ها، شوخي‌ها و بسیاري اطلاعات دیگر. جدا از ارزش‌هاي مستند، عکس‌هاي دوره قاجار دیدي ناب، خلاق و هنرمندانه را نشان مي‌دهند که بدون هیچ “پشتوانه تصویري” از قبل به وجود آمده‌اند. برش‌هاي کناره عکس‌ها، ترکیب‌بندي تصویرها، حالت‌ها و استفاده از وسایل زندگي مثل صندلي، میز و گلدان‌هاي شمعداني و همچنین پس زمینه‌هایي را که زاییده خلاقیت عکاسان آن دوره بوده است مي‌توان در این زمره به شمار آورد.
برگزاري بیش از ۵۰ نمایشگاه عکس و سایر کشورها، تدریس و تحقیق در دانشگاه‌هاي تهران ، هنر و دانشگاه آزاد و مرکز تحقیقات و مطالعات ارشاد از سال ۱۳۵۹ تا کنون، همکاري با پروژه چاپ کتاب عکسي درباره ایران که در آلمان به چاپ رسیده ، تحت عنوان “ایران”، تأسیس عکسخانه ایران، سردبیر فصلنامه “عکسنامه” از ديگر فعاليت‌هاي اين استاد عكاسي است.
آخرین فعالیت بهمن جلالی مدیریت هنری نمایشگاه 165 سال عکاسی ایران بود که ماه گذشته در پاریس برگزار شد.
بهمن جلالی در سال 2009 میلادی از سوی بنیاد نیدرزاکسن برنده جایزه «سپکتروم» به مبلغ 15 هزار یورو شد که قرار بود در ژانویه 2011 (دی 1389) با برپایی یک نمایشگاه بزرگ و چاپ یک کتاب از آثارش در موزه اشپرنگل (هانوفر) آلمان به وی اهدا شود.
این بزرگ مرد عکاسی ایران در ساعت 15 روز جمعه ‌25 دی ماه سال 1388 درگذشت.

 

 

سوابق اجرایی و هنری:

• عضویت در انجمن سلطنتی عکاسان کشور انگلستان
• عکاسی از روزهای انقلاب در سال 1357 و چاپ کتاب هایی با عنوان: روزهای خون، روزهای آتش(با همکاری کریم امامی)
• حضور در جبهه جنگ در منطقه خرمشهر و چاپ کتاب عکس ” خرمشهر ”
• تالیف کتاب آموزشی عکاسی سیاه و سفید با مضمون: راهنمای ظهور فیلم و چاپ عکس(با همکاری کریم و گلی امامی)، تهران، انتشارات زمینه، بهمن ماه سال 1360
• برگزاری نمایشگاه عکس مقایسه ای با عنوان: تهران 57 تهران 73 در نگارخانه خانه عکاسان ایران در دوره مدیریت احمد ناطقی، تهران، 1373
• ایجاد موزه عکسخانه شهر در میدان بهار شیراز تهران، 28 اردیبهشت ماه سال 1374
• تدریس در دانشگاه های هنر، تهران، آزاد، شاهد، خبر، صدا و سیما
• تالیف کتاب ” گنج پیدا “، حاوی عکس هایی از دوران قاجار
• استاد راهنما و داور بسیاری از رساله های دانشجویی دانشجویان عکاسی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد
• شرکت در فستیوال فیلم و عکس مستند برلین و نمایش 125 قطعه اسلاید و عکس هایی از اشغال خرمشهر و وقایع هشت سال دفاع مقدس
• سال ها تحقیق و پژوهش پیرامون عکاسخانه های قدیمی تهران، عکاسی قاجار، نگاتیو های شیشه ای، تاریخ عکاسی ایران و …
• سردبیری نشریه تخصصی عکاسی و فصلنامه عکسنامه، به مدیر مسئولی رعنا جوادی و به صاحب امتیازی دفتر پژوهشهای فرهنگی، گروه عکس و مطالعات تصویری
• برگزاری بیش از 50 دوره نمایشگاه عکس در کشورهای: ایران، فرانسه، آلمان، مجارستان، چکسلواکی سابق، فنلاند، اسپانیا
• شرکت در پیش همایش عکاسی قاجار در فرهنگستان هنر تهران به دعوت محمدرضا طهماسب پور و ایراد سخنرانی پیرامون لزوم توجه به تاریخ عکاسی کشور و نگهداری از مجموعه های قدیمی مانده از عکاسخانه ها، 21 آذرماه 1388
• دریافت لوح تقدیر از انجمن عکاسان مطبوعات ایران به عنوان عکاس انقلاب در سی امین سالگرد انقلاب اسلامی، تهران، 19 بهمن ماه 1387