يادداشت اختصاصي راد مك ‌ميلان به دومین جشنواره عکس فیروزه

 

دومین جشنواره سراسری عكس فیروزه تبریز از تاریخ دهم آذر ماه با موضوع كلی عكاسی مستند و مناظر شهری برگزار می‌شود. این یادداشت را بنا به درخواست برگزاركنندگان این رویداد نوشته‌ام.

لازم می‌بینم كه بطور مختصر، درباره حیطه گسترده واژه‌هایی كه عكاسان شركت‌كننده با آن روبه‌رو خواهند شد –در مورد این رویداد، "عكاسی مستند" و "مناظر شهری"- صحبت كنم. بدون درك صحیح و روشن در اینباره، ماحصل جریان نیز كم‌ارزش خواهد بود.

واژه "عكاسی مستند"، بطور معمول، برای توصیف فتوژورنالیسم گیرا مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ و یا ثبت بصری و خلاقانه حالات مختلف جامعه، با هدف القای اطلاعات حساس و قابل‌ ذكر به دیگران (بیننده‌ها).

یادداشت اختصاصی راد مك ‌میلان به دومین جشنواره عکس فیروزه

واژه "مستند‌نگاری"، معانی بسیاری دارد و به واقع، برای مقاصد بسیار گسترده‌ای مورد استفاده قرار می گیرد. یكی از كارایی‌های آن نیز می تواند در جهت نشان دادن تمایزات میان عكاسی از اجتماع، با عكاسی آنی، در معنای جامع، نیز بكار گرفته شود.

تمام تصاویر قابل استناد، با هدف كاوش و ارائه‌ی سوژه اصلی عكاسی می‌شوند. پل روثا، نظریه‌پرداز سینما، منتقد، نویسنده و كارگردان، جمله معروفی دارد: "مستندنگاری، جدا از معرفی صرف سوژه و یا سبكی خاص، دیدگاه و هدف هنرمند را معین می‌كند. این ژانر گسترده، از تمام مهارتهای تكنیكی ممكن نیز می‌تواند استفاده كند تا بیننده را تحت‌تاثیر قرار دهد."

نظریه روثا، نگاهی ا‌ست بنیادی به ماهیت این ژانر و در نوع خود، می تواند به عنوان "تعریف" مستندنگاری ارائه شود. در واقع، دیدگاه عكاس و هدف اوست كه مستندنگاری او را تعیین می‌كند، نه برخورد صرف با سوژه‌ها و یا ماهیت سوژه…

عكاسان مستندگرا در جستجوی ثبت و حفظ سوژه‌ها هستند؛ هدف آنها ترغیب بیننده‌ها است. آنها می‌توانند كه حتی در پی فریب دادن بیننده باشند. دای وون، فیلم‌ساز مستندگرای معروف، به این موضوع اشاره می‌كند كه: "مستندنگاری، جدا از مقاصد دیگر، می تواند كه دروغ بگوید؛ این قابلیت مستندگرایی، بخاطر نوع دیده شدن تصاویر و از صداقت ظاهری آن سرچشمه می گیرد كه ژانرهای دیگر تصویری، داستانی و خیالی، فاقد این صداقت ناب هستند." از اینروست كه آثار فاخر ژانر مستند، علاوه‌بر خود سوژه‌ها، درباره نگاه، ادراك و شخصیت عكاس نیز چیزهایی را بیان می كنند.

شاید كه معرفی "شهرنگاری" ساده‌تر بنظر بیاید، ولی به معنای راحتی و یا میانمایگی این ژانر نیست. منظره و شهر، باید كه با یكدیگر تركیب و هم‌ارز شوند.
واژه "مناظر شهری"، معمولا با اهداف و معانی همسانی بكار گرفته می‌شود. بهترین تعریف برای شهرنگاری، معرفی و ارائه‌ی هنرمندانه نمود فیزیكی یك شهر و یا منطقه‌ای شهری است. اما با اینحال، واژه "منظره"، انتظاراتی را بطور ضمنی بیان می‌كند. همانطور كه "منظره‌نگاری" به حیطه گسترده‌ای از موضوعات، همچون ارائه‌ی جلوه‌های تصویری چشم‌انداز، اشاره دارد، "مناظر شهری" نیز به چیزی فراتر از ثبت ساده یك ساختمان، خیابان و یا یك محله اشاره می‌كند.
تعیین وسعت واژه "مناظر شهری"، به واقع سخت و پیچیده است، ولی هدف آن تاحدودی واضح و روشن بنظر می‌آید: ارائه‌ی عكاسانه جلوه‌های بصری شهر…

غالبا، وقتی از ما خواسته می‌شود كه آثار را مورد ارزیابی قرار بدهیم، ناملموس نیست كه در عین حال، به معانی تصاویر و دروغهای احتمالی پشت آن نیز فكر كرده و دراینباره صحبت كنیم.
بی‌شك شور و شوق عكاس و تعهد شخصی او به موضوع، نقشی كلیدی داشته و نمایانگر آثار خوب اوست. می‌شنویم كه برخی از عكاسان، با احترام و شوری خاص، درباره آثارشان صحبت می‌كنند؛ درباره تحقق اهداف، روح تصاویر و یا واقعیت پنهان سوژه‌هایشان. اینگونه عكاسان با تعهدی مثال‌زدنی، به ماحصل كار خود ایمان دارند و غالبا نیز بواسطه تلاش و آثار آنها، معانی عمیقی هویدا می ‌شود.

امیدوارم كه شاخص تعهد، شور و شوق و ظرفیت بالا، در آثار این جشنواره (فیروزه) نیز پدیدار شود. بهترین آرزوها را برای این رویداد عكاسی دارم.

ترجمه متن: محسن بایرام نژاد


admin

Nam non diam eros, vitae dictum erat. Praesent lacinia diam vel mi sodales molestie? Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada.



دیدگاهتان را بنویسید