سید مهرداد شریفی
گفتگو با سیدمهرداد شریفی به بهانه افتتاح نمایشگاه عکس « این شهر صنعتی است»/سه اپیزود تامل برانگیز

گفتگو با سیدمهرداد شریفی به بهانه افتتاح نمایشگاه عکس « این شهر صنعتی است»/سه اپیزود تامل برانگیز

منبع: وقایع استانی –

سید مهرداد شریفی«هوای اراک برای یازدهمین روز متوالی آلوده و ناسالم است»، «ادارات اراک و شازند در پی افزایش آلودگی هوا تعطیل شد»، «اراک در وضعیت هشدار آلودگی هوا قرار دارد»، «در انتظار اجرای طرح کاهش آلودگی هوای اراک»، «صنایع آلاینده پر‌درآمد نباید از پرداخت عوارض آلایندگی معاف شوند»، «هشدار استاندار مرکزی به صنایع آلاینده»، این ها تیترهایی بود که بالای سر مخاطبان نمایشگاه عکس «این شهر صنعتی است» پرواز می کرد آن هم توسط موشک های کاغذی که محتوایشان اخبار معتبر از همین تیترها بود. اراک، یک شهر صنعتی است، شهری که به واسطه همین صنعتی بودند با معضلات و آسیب هایی رو به رو بوده است که از جمله آن ها آسیب های زیست محیطی و به تبع آن بروز انواع بیماری ها در میان شهروندان این شهر است. بارها و بارها مشکل آلودگی هوای اراک در رسانه ها و جلسات متعدد مطرح شده است و دریغ از اتفاقی مثبت در این زمینه شاید باید روش طرح آن تغییر کند شاید باید حساسیت مسئولین امر نسبت به آن را از زاویه و با ابزاری دیگر گوشزد کرد، این بار یک هنرمند عکاس این وظیفه را بر عهده گرفت و داستان آنچه بر شهر صنعتی اراک می گذرد را در سه اپیزود در قالب عکس های مستند اجتماعی آورده است روایتی از زنجیره صنعت، آلودگی و بیماری های ناشی از آن در اراک، این عکس ها از دریچه نگاه سید مهرداد شریفی عکاس اراکی به تصویر کشیده شده است.در افتتاح این نمایشگاه دو اجرای مفهومی نیز برگزار شد یک ویدئو آرت و یک پروفورمنس آرت برای تکمیل داستانی که بر شهر ما می گذرد. به همین مناسبت وقایع استان گفتگویی با مهرداد شریفی داشته است.
ایده راه اندازی این نمایشگاه با چنین سیر روایتی از کجا آمد؟
این نمایشگاه در واقع یک مجموعه عکس مستند اجتماعی است، همیشه دنبال فرصتی بودم تا بر روی یک موضوع مستند اجتماعی کار کنم که ماهیت این نوع عکاسی در آن خیلی بارز باشد. این ایده در ذهن من بود و به این موضوع فکر می کردم که عکس هایم دارای ویژگی ای باشند که یک درد و آسیب اجتماعی ملموس که همه مردم با آن دست به گریبان هستند و به طور مستقیم با زندگی مردم این شهر در ارتباط است را نشان دهند، از همان ابتدا موضوع آلودگی محیط زیست از جمله آب و هوا به ذهنم رسید و در نهایت فکر کردم آلودگی هوا مسئله ایست که امروز برای تمام اراکی ها تبدیل به یک چالش و نگرانی شده و در زندگی روزمره آنان تاثیر مستقیم دارد.
برای پرداخت به این موضوع صنعت را اولویت قرار دادید و حتی در عنوان نمایشگاه هم دیده می شود « این شهر صنعتی است» چرا اشاره به صنعت و تاکید آن اینقدر از نظر شما پررنگ است؟
برای پرداخت به درگیری مردم با آلودگی و آسیب های آن در وهله اول باید دید که این آلودگی از کجا آمده و چرا ما دچار این معضل شده ایم؟
بدیهی است که ما در روند توسعه یافتگی خودمان مسیر درستی را نپیمودیم و این توسعه ناموزون بوده است، در کشورهای دیگر توسعه پایدار و رشد به همراه استفاده صحیح از منابع طبیعی و آسیب نرساندن به آن است، یعنی اگر در فرآیند توسعه این اتفاق نیفتد ما رشد صحیح نداشته ایم. در بررسی اینکه چه گزینه هایی باعث توسعه یافتگی ناموزون میشود بارزترین مسئله صنعت است و نمی توان انکار کرد که در بحث فرآیند توسعه یافتگی صنعت ناقص و مریضی داشتیم که لطمات بسیار زیادی به هوا و محیط زیست زده است. در کنار این مسئله فرآیند ذهنی من به این سمت هدایت شد که جزئی تر به مسئله نگاه کنم و با دقت و از نگاه دوربین به صنعت بپردازم.
نمایشگاه شما از سه قسمت مجزا؛ ولی در ارتباط با هم تشکیل شده است، در مورد این روند و انتخاب عکس ها در هر بخش توضیح دهید.
بله نمایشگاه من از سه اپیزود تشکیل شده است، اپیزودهایی که در ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر هستند در واقع عکس های این نمایشگاه روایتگر یک داستان است و هر کدام یک خرده روایت هستند که ما را به روایت کلی می رسانند و هر یک از نماها قسمتی را تعریف می کنند که به طور مشخص ابتدا و انتها دارد.
اپیزود اول در مورد صنعت است زیرا همانطور که گفتم صنعت یکی از پارامترهای مهم در آلودگی هوای اراک است البته در این بخش به معضلات کار در محیط های صنعتی غیر استاندارد و همچنین اشتغال زنان و کودکان پرداخته ام یعنی هر فریم نماد و اشاره ای به بخش های کمتر دیده شده فضای صنعتی اراک و مهم تر از همه آلایندگی آن است.
اپیزود دوم به جامعه شهر نشینی اراک و تاثیری که از آلودگی هوا می گیرد اشاره دارد و شامل شات های مختلف است که هر کدام به بازخورد صنعت ناموزون در فضای شهری می پردازد.
و اما اپیزود سوم پرداخت به آسیب های اجتماعی و جسمانی از جمله بیماری هایی که شاید خیلی از ما هم با آن روبه رو بوده ایم و یکی از رهاوردهای صنعت و آلودگی هوا است اشاره دارد.
همه اپیزودهای این نمایشگاه با حرکت یک مرد آغاز می شود در اپیزود اول ورود مرد به یک واحد صنعتی و اپیزود دوم با تصویر مردی که بر روی ریل قطار حرکت می کند آغاز می شود و در واقع روایت داستان در نقطه آخر نمایش عکس های من به مرگ می رسد البته نه به صورت مستقیم، یک جای خالی بر روی یک تخت تمام آنچه بود که در نهایت از مسیر عکس ها به آن می رسیم.
در کنار نمایشگاه عکس دو اجرای مفهومی در افتتاحیه این نمایشگاه برگزار شد در مورد دلیل اجرای آن ها توضیح دهید.
عکس یک رسانه است؛ ولی من از دو مدیای دیگر نیز در کنار آن استفاده کردم وقطعا اگر هر مدیای دیگر در دسترسم بود برای روشنگری بیشتر این مسئله استفاده می کردم تا آنچه می خواستم بیان کنم را کامل تر و رساتر ارائه دهم.
در کنار نمایشگاه دو اجرای مفهومی ویدئو آرت با عنوان«این شهر صنعتی است» و پرفورمنس آرت «خبرهای معتبر» داشتیم که به نوعی مکمل عکس های من بود. ویدئو آرت شامل تصاویر گرفته شده از گزارش های مختلف آلودگی هوای اراک در سایت ها و خبرگزاری های مختلف است که در تصاویر شهرمان که نماهای آلودگی در آن بارز بود محو می شدند. در پرفورمنس آرت هم، همان اخبار خبرگزاری ها پرینت گرفته شده و به صورت موشک های کاغذی در آورده شد تا نشان دهنده بی اعتباری این اخبار باشد، یعنی اعتبار این اخبار به اندازه یک کاغذ بی استفاده که اسباب بازی دست ساز می شود، است و شاید از آن جهت موشک کاغذی برای من اهمیت داشت چون یک وسیله بازی در دسترس برای کودکان است درست مانند محتوای خبرش که بیشتر کودکان در معرض آن قرار دارند و در تولید آن سهمی نداشته اند. در مورد آلودگی هوای اراک سال هاست که حرف هایی زده می شود ولی نتیجه ای در کار نبوده است.
همانطور که خودتان گفتید بارها و بارها در مورد آلودگی هوا صحبت شده است؛ ولی به نظر می رسد به دلیل زیاد مطرح شدن از اهمیتش در میان مسئولین کاسته شده است، با توجه به اینکه در افتتاح نمایشگاه شما دکتر کریمی نماینده مردم حضور داشت آیا چنین حرکت و بیانی می تواند در مسئولین این حساسیت را مضاعف کند؟
همانطور که همه ما می دانیم کار هنرمند درمانگری نیست بلکه هنرمند بیانگر است یعنی از ابزار متفاوت برای بیان تیترهای مختلفی که هر روز مردم و مسئولین با آن رو به رو هستند استفاده می کند، من در واقع می خواستم بگویم که این درد اجتماعی را درک کرده ام و رسالت من بود تا با استفاده از ژانر مقدس مستند اجتماعی که داعیه بیان درد بشر و معضل اجتماعی دارد را این مسئله تصویر کنم. اعتقاد من این است که این مسئله بر روی مسئولین نیز تاثیر دارد و این مسئولین ارشد استانی هستند که باید در این زمینه درمانگر باشند و راهکارهایی برای حل این معضل که پیامدهای منفی و اثرات مخرب بر روی نیروی اجتماعی و انسانی دارد را به طور جدی دنبال کنند و امیدوارم این عکس ها تاثیر و تلنگری بوده باشد.
در ابتدای نمایشگاه جمله ای آمده بود با مضمون «به این عکس ها گوش کنید»، آیا عکس می تواند اینقدر تاثیر گذار باشد؟
این جمله در واقع شعار نمایشگاه من بود به این عکس ها گوش کنید یعنی با دقت بیشتری آن ها را ببینید یعنی یک عکس می تواند تاثیرات بیشتر و عمیق تری بر شما داشته باشد به گفته یکی از مخاطبان عکس را هم می توان دید، هم شنید و هم بویید، تمام هدف من از این جمله تعمق در عکس ها بود. یعنی با جان و دل آن ها را دید و فهمید.
گویا قرار است درآمد حاصل از فروش این عکس ها به مجمع خیرین سلامت در کمک به بیماران سرطانی بیمارستان خوانساری اهدا شود، اما آیا برای فروش این عکس ها برنامه ای دارید چون به نظر نمی رسد مخاطب عام دلش بخواهد عکسی از آلودگی یا روزهای بیماری همشهری اش در خانه اش باشد.
من عضو مجمع خیرین استان هستم و هر حمایتی که بتوانم از این مجمع خواهم کرد، درست است من خیلی تمکن مالی ندارم؛ ولی دارایی های معنوی دارم که ارزشمند هستند قطعا حمایت همیشه مالی نیست و می تواند معنوی باشد، در مورد خرید تابلوها باید بگویم قطعا من از ابتدا می دانستم که مخاطب عام و حتی خاص این عکس ها را خریداری نخواهد کرد. خریدار این تابلوها بیشتر باید سازمان هایی باشند که به نوعی درگیر این مسئله بعنوان منتقد و یا حتی سیاست گذار هستند.
من برای تهیه این مجموعه از عکس هایی که طی پنج ساله گذشته انداخته ام استفاده کردم برخی از تصاویر من بسیار دردناک بود که در این مجموعه نیاوردم ولی امیدوارم در نهایت آنچه هدف من از برگزاری این نمایشگاه بود محقق شود.
نمایشگاه عکس « این شهر صنعتی است» از سی ام مهر تا ششم آبان ماه در نگارخانه ماندگار اراک دایر است.

 

سمیه انصاری فر

 





دیدگاهتان را بنویسید