نمایشگاه عکس تاریخی «دروازه‌های طهران قدیم» در عکسخانه شهر

نمایشگاه عکس تاریخی «دروازه‌های طهران قدیم» در عکسخانه شهر

نمایشگاه عکس تاریخی «دروازه‌های طهران قدیم» عصر دوشنبه 21 اسفند ماه جاری در محل موزه عکسخانه شهر برگزار می شود.
به گزارش پایگاه عکس چیلیک ، نمایشگاه عکس تاریخی «دروازه‌های طهران قدیم» از روز دوشنبه 21 اسفند ماه 1396، ساعت 16 در موزه عکسخانه شهر افتتاح می‌شود.
این نمایشگاه حاصل دوسال پژوهش کتابخانه‌ای است که به اهتمام کیانوش معتقدی گردآوری شده است. کیانوش معتقدی پژوهشگر هنرهای ایرانی اسلامی و نویسنده مقالات متعدد و چند کتاب در زمینه معماری، تزیینات وابسته و کتیبه‌های خوشنویسی ایران در دوره قاجار است.

در قاب نخست این نمایشگاه با عنوان «دروازه‌های طهران قدیم؛ بازیابی هویتی فراموش شده» به قلم کیانوش معتقدی آمده است: « پس از انتخاب طهران به‌عنوان پایتخت ایران، چگونگی شکل‌گیری ساختار شهری و سپس توسعه‌ی حصار و برج و باروهای آن، از جمله مهم‌ترین دستاوردهای معماری در پایتخت نوپای ایران بود. هرچند سابقه‌‌ی‌ ساخت قدیمی‌ترین حصار و دروازه درطهران(بر اساس مستندات تاریخی) به سده‌ی دهم هجری باز می‌گردد، اما پس از انقراض دولت صفویه و در روزگار افشاریه و زندیه به دلیل درگیری‌ها و جنگ‌های متوالی توجهی به حصار و دروازه‌های این شهر نشد و به مرور رو به خرابی رفتند.

با آغاز سلطنت قاجار و مشخصاً با روی کار آمدن فتحعلی‌شاه، تعمیراتی در آن‌ها به عمل آمد و برای نخستین‌ بار دروازه‌های طهران به یکی از عناصر کالبدی در فضای شهر و به نمادی مهم برای پایتخت ایران بدل شدند. در همین راستا تحولات دروازه‌های طهران قدیم را می‌توان در دو دوره‌ی تاریخی مورد بررسی قرار داد.

دوره‌ی نخست از روزگار صفوی تا میانه عهد ناصری: «دروازه‌های طهران در حصار تهماسبی»
1.دروازه شاه‌عبدالعظیم قدیم 2. دروازه دولاب قدیم 3. دروازه شمیران قدیم 4.دروازه دولت قدیم 5.دروازه قزوین قدیم 6. دروازه محمدیه (دروازه نو)
در ادامه و در بیستمین سال حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار، همان‌گونه که جمعیت شهر و تعداد خانه‌ها و بناهای طهران افزایش می‌یافت، طرح توسعه شهر طهران در سال ۱۲۸۴ ه.ق اجرا شد و در روند شکل‌گیری نظام شهرسازی جدید، هویت دروازه‌ها نیز در امتداد تکامل شهر با شکل و شمایلی نو به منصه ظهور رسیدند.
ماحصل این تحولات، ساخت 12 دروازه‌ی جدید برای طهران بود و از آن پس ورود و خروج افراد و کاروان‌ها توسط مأموران یا دروازه‌بانان کنترل ‌‌می‌شدند. اين دروازه‌ها 4 يا 6 گل‌دسته داشتند و با انواع کاشی‌کاری(هفت‌رنگی و معرق) با تصاویری از شاهنامه (رستم و دیو سفید)، نگهبانان، نظامیان و کتیبه‌های خوشنویسی تزئین شده بودند.
دوره‌ی دوم ازسال ۱۲۸۴ ه.ق تا سقوط سلسله قاجار: «دروازه‌های طهران در حصار قاجاری»
1.
دروازه‌ دولت 2.دروازه‌ یوسف آباد 3. دروازه‌ شمیران 4.دروازه‌ خراسان 5. دروازه‌ دولاب 6. دروازه‌ دوشان تپه 7.دروازه‌ باغشاه 8. دروازه‌ قزوین 9. دروازه‌ گمرک 10.دروازه‌ خانی‌آباد 11. دروازه‌ غار 12. دروازه‌ شاه‌ عبدالعظیم
نمایشگاه «دروازه‌های طهران قدیم» فرصتی است مغتنم برای مطالعه و بازخوانی این بناهای نمادین از طریق مجموعه عکس‌های ارزش‌مند باقیمانده از دوره‌ی قاجار که در روزگاری نه چندان دور، بخشی از هویت مدنی و تداعی‌کننده‌ی خاطره‌ی جمعی شهروندان طهرانی به حساب می‌آمدند. شایان ذکر است این عکس‌ها توسط عکاسان برجسته‌ای هم‌چون لوییجی مونتابونه، آنتوان‌خان سوریوگین، عبدالله قاجار و چند عکاس ناشناس ثبت شده‌اند.»

در نمایشگاه عکس های تاریخی « دروازه های طهران قدیم » بیش از 40 قطعه عکس با چیدمانی متفاوت از دروازه‌های قدیمی تهران که در دوره ناصری ساخته و تا پایان دوره قاجار یکی از مهمترین نمادهای پایتخت بودند به نمایش گذاشته خواهد شد.
در میان عکس‌های این مجموعه نمونه‌هایی از دروازه‌های داخلی شهر تهران نیز ارائه شده است که با بررسی آنها می‌توان سیر تحولات معماری و تزیینات وابسته‌ آنها را در دوره قاجار مورد مطالعه قرار داد.
این عکس‌ها توسط عکاسان ایرانی و خارجی دوره قاجار به تصویر کشیده شده اند.
نمایشگاه عکس «دروازه های طهران قدیم» ساعت 16 روز دوشنبه 21 اسفندماه در محل موزه عکسخانه شهر گشایش یافته و تا ساعت 18 ادامه خواهد داشت. سایر علاقه‌مندان برای دیدار از عکس های تاریخی این نمایشگاه می‌توانند تا پایان روز پنجشنبه 30 فروردین ماه سال 1397 در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9 تا 13 و 14 تا 17 و پنج شنبه ها از ساعت 9 تا 13 به موزه عکسخانه شهر مراجعه کنند.

موزه عکسخانه شهر در تهران، میدان هفتم تیر، خیابان بهارشیراز، میدان بهارشیراز، بوستان بهارشیراز واقع شده است.

منبع: پایگاه عکس چیلیک





نظرات (6)

  • آرين جواديان

    |

    نمايشگاه عكس تاريخي دروازه هاي طهران قديم تداعي كننده ي تمام گفته ها و خاطرات زيباي افراد كهن سال تر بود . اما مانند مجموعه عكس هاي انقلاب كه در همين مكان برگزار شد عكس هاي فاقد نام عكاس بوده و دست بردن در بعضي از عكس ها و تغيير بعضي از المان ها با اندكي توجه قابل مشاهده بود. شيوه ي معماري به كار رفته در ساخت دروازه ها تابع يك فرم كلي بود ولي با ظواهري متفاوت كه خلاقيت در هنر معماري ايراني را نشان ميداد.

    پاسخ

  • عارفه حجارمنش

    |

    نمایشگاه دروازه های طهران عکس های گرد آوری شده ای بود که تصویری از هنر معماری و تمدن در زمان مربوط به خودش رو به نمایش گذاشته بود
    حیف که عکس ها فاقد نام عکاس بودند و همینطور اطلاعاتی راجب ساخت ، معمار ، طراح و حتی دستور ساخت دروازه ها نبود
    با دیدن عکس ها این سوال پیش میاد که چرا همه دروازه ها در یک سبک و تقریبا با معماری واحد ساخته شده و این حسرت رو هم ایجاد میکنه که چرا گذر زمان باعث شد هنر معماری ایرانی رو به فراموشی رود.

    پاسخ

  • اعظم حشمتى

    |

    نمايشگاه دروازه هاى قديم طهران به يادآورى اصل اهميت عكس به عنوان يك سند تصويرى تاريخى پرداخته است، تا گوشه اى از هويت قديم شهر تهران را باز نمايى كند.
    برگزارى اين نمايشگاه در جاى مناسبى چون موزه عكسخانه شهر ، در ياد آورى اهميت اين ميراث تصويرى تاريخى كمك كرده است.
    عكس ها در دوران قاجار ثبت شده بود و توسط آقاى معتقدى گردآورى و ارائه شده بود، كه اي كاش نام عكاس عكس ها در زير عكس ها درج شده بود.
    اما مخاطب اين سندهاى تصويرى چه كسانى هستند؟ عكاسان ، مورخان، دانشجويان عكاسى و تاريخ و يا عموم مردم؟
    مطلبى كه نظرم را جلب كرد اينست كه ، نمايشگاه هاى از اين دست ، كه هم روايت گر تاريخ عكاسى ست هم يك سند تاريخى ، ميتواند به عنوان يك فرآيند كمك آموزشى براى دانشجويان و علاقمندان به عكاسى و تاريخ باشد و در جذب چنين مخاطبينى همراه با ارائه توضيحات توسط كارشناسان مربوطه همراه باشد.
    اما آنچه شاهد آن بوديم چون اين نمايشگاه ها و موزه عكسخانه شهر وابسته به شهردارى تهران مى باشد شاهدحضور عوامل شهردارى تهران و ديگر صاحب منصبان و… بوديم.
    و اين يعنى خرج پتانسيل ويژه با هزينه مردم براى اعتبار بخشيدن به بعضى نام ها، نه الزاما استفاده آموزشى از اين امكان براى آنچه بايد.
    اميدوارم علاقمندان با همت خود از اين موقعيت ها به نحو مطلوب استفاده نمايند.

    پاسخ

  • م.ر آشنا

    |

    با خبر یک نمایشگاه عکس از این موزه دیدار کردم و در مجموع کار پژوهشی ارزشمندی را شاهد بودم.
    اما در عین ارزشمندی بایستی به نکاتی هم اشاره داشته باشم:
    1-کیفیت ارایه آثار نسبت به متن و دیدگاهی که در ابتدای نمایشگاه تبیین شده بود بسیار پایین بود.
    2-جای خالی یک بروشور تصویری حاوی اطلاعات معماری، فرهنگی، تاریخی و شهر شناسی پس از جدا شدن بیننده از نمایشگاه برای همراه داشتن و مطالعه خالی بود.
    3-در متن نمایشگاه قید شده بود که برخی عکس ها نام عکاس دارند و برخی گمنام اند ولی در مجموع هیچ عکسی با نام عکاس دیده نمی شد و در سطر انتهایی متن نمایشگاه از چند عکاس ذکری شده بود.
    4-نمایشگاه هایی از این دست پژوهشی هستند و نبایستی با عنوان نمایشگاه عکس معرفی شوند. این نوع پژوهش تصویری اگر چه مبتنی بر عکس است ولی در حوزه عکس نیست لذا در خبررسانی تان بایستی بیشتر دقت بفرمایید.
    5-پیشنهاد می کنم برای هرچه بیشتر دیده شدن این نمایشگاه از هیچ سعی ای دریغ نکنید. چرا که این نوع فعالیت ها باعث ارتقا سطح آگاهی مردم می شود و در نهایت دلیل حفظ و پاسداری از این میراث بجامانده از تاریخ معاصر و سده ی اخیر خواهد بود.
    با احترام و مراتب سپاس
    محمدرضا طهماسبی آشنا

    پاسخ

  • مریم خداوردی

    |

    نمایشگاه عکس دروازه های طهران، که البته نمایشگاه عکسهای گردآوری شده از تهران قدیم بود، بازدید از آن و دیدنِ حال و هوای معماری تهران قدیم و آدمها و نوع پوشش آنها بسیار جذاب بود. کاش حداقل درباره عکس های شناسنامه دار، نام عکاس هر عکس در زیر آن و در کاغذ کوچکی که اطلاعات بسیار ناچیز از عکس داده بود قید می شد.
    به نظر می آید که نمایشگاه بسیار سرعتی و با فکر نابالغ و خلاقیتی محدود برگزار شده است. کار پژوهشی انجام شده برای مخاطب حاضر در سالن کاری ناقص بوده و نتیجه ای در ذهن و دید بیننده بر جای نمی گذارد.
    انتظار می رفت که مرکزی تخصصی با توضیحات جامع تر و بیشتری در مورد هر عکس و هر دروازه وارد اجرا و نمایش شود.
    بیشترین خلاقیت موجود دیده شده، بزرگ کردن تعدادی از عکس ها و قرار دادن شان به صورت مکعب بود که به صورت اثر حجمی در میان سالن قرار داده شده بود که اجرای دور از حوصله و دقت این اثر هم چندان چنگی به دل نمی زد.
    البته که صرف محیط و مکان و دغدغه به اینگونه مضامین می تواند در پاسداشت میراث فرهنگی و معماری ما موثر باشد و از این حیث مجال تقدیر دارد.
    کارهایی از این دست که ما را با گذشته پیوند داده و آشنا می کند بسیار پسندیده است به شرط آنکه با دقت و حوصله بیشتر به انجام برسد.

    پاسخ

  • بهار تاجیک

    |

    نمایشگاه عکس دروازه های طهران مجموعه گردآوری از دروازه های قدیمی تهران قدیم بود . دیدن عکس های قدیمی بناهای تهران برای نسل جدید جالب است این عکس ها که اسناد تاریخی محسوب می شود اطلاعات و شناخت در مورد بناهای تاریخی و بافت و معماری دوره های قبل را به مخاطب می دهد و بسیار جذابیت دارد. نمایشگاه در محل مناسبی برگزار شده بود .یکی از معایب نمایشگاه فاقد نام عکاس بودن عکس ها بود .

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید